Temperatura zmętnienia to temperatura, w której niejonowy środek powierzchniowo czynny w roztworze wodnym zmienia się po podgrzaniu z przejrzystego na mętny. Odzwierciedla równowagę pomiędzy właściwościami hydrofilowymi i lipofilowymi w cząsteczce środka powierzchniowo czynnego. Temperatura mętnienia jest jednym z głównych wskaźników przewidywania działania środka powierzchniowo czynnego; jego określenie może wstępnie określić odpowiednią temperaturę roboczą.
W GB/T559-2010 określono pięć metod (A, B, C, D i E) określania temperatury mętnienia różnych typów niejonowych środków powierzchniowo czynnych. Metody A, B i C mają zastosowanie do oznaczania temperatury mętnienia niejonowych środków powierzchniowo czynnych wytwarzanych przez kondensację związków lipofilowych, takich jak alkohole tłuszczowe, aminy tłuszczowe, kwasy tłuszczowe, estry kwasów tłuszczowych i alkilofenole z tlenkiem etylenu. Metody D i E mają zastosowanie do oznaczania temperatury mętnienia niejonowych środków powierzchniowo czynnych syntetyzowanych w drodze polimeryzacji blokowej tlenku etylenu i tlenku propylenu. Metoda E zasadniczo nie ma zastosowania do niejonowych środków powierzchniowo czynnych syntetyzowanych w drodze polimeryzacji blokowej związków lipofilowych, takich jak kwasy tłuszczowe lub estry kwasów tłuszczowych, z tlenkiem etylenu i tlenkiem propylenu, ale można ją stosować tylko wtedy, gdy udowodniono, że oznaczenia są powtarzalne.
Przy wyborze każdej metody należy kierować się poniższymi wytycznymi.
Metoda A:Jeżeli wodny roztwór próbki zmętnieje w temperaturze od 10 do 90 stopni, oznaczenie należy przeprowadzić w wodzie destylowanej.
Metoda B:Jeżeli wodny roztwór próbki zmętnieje w temperaturze poniżej 10 stopni lub próbka nie będzie w pełni rozpuszczalna w wodzie, oznaczenie należy wykonać w 25% wodnym roztworze eteru butylowego glikolu dietylenowego. Metoda ta nie jest odpowiednia dla niektórych próbek o niskiej zawartości tlenku etylenu lub próbek nierozpuszczalnych w 25% roztworze eteru butylowego glikolu dietylenowego.
Metoda C:Jeżeli wodny roztwór próbki zmętnieje powyżej 90 stopni, oznaczanie należy wykonać w zamkniętej ampułce. Zamknięta ampułka pozwala na wykonanie operacji pod ciśnieniem, osiągając temperaturę wyższą niż temperatura wrzenia roztworu pod ciśnieniem atmosferycznym. Zamiast wody destylowanej można zastosować także wodny roztwór chlorku sodu, a punkt zmętnienia próbki można oznaczyć metodą A, jednak uzyskane wyniki nie wykazują prostej korelacji z wynikami uzyskanymi metodą ampułkową.
Metoda D:Jeśli kwaśny wodny roztwór próbki zmętnieje w temperaturze od 10 do 90 stopni, oznaczenie należy wykonać w roztworze wzorcowym HCl o stężeniu 1,0 mol/l.
Metoda E:Jeżeli kwaśny roztwór wodny próbki zmętnieje w temperaturze powyżej 90 stopni, oznaczanie należy przeprowadzić w roztworze wodnym zawierającym 50 g n-butanolu i 0,04 g jonów wapnia na litr.
